Je kent de setting. Een vergaderruimte, flip-overs aan de muur, post-its in vijf kleuren en de opdracht: kom met zoveel mogelijk ideeën. Geen idee is te gek, alles mag. Twee uur later heb je een feestelijke muur vol gekleurde briefjes. Het voelt productief. De energie was goed. Iedereen heeft meegedaan.

Kijk je eerlijk naar de opbrengst: hoeveel van die ideeën zijn echt nieuw? Hoeveel zijn variaties op wat de eerste spreker inbracht? En hoeveel mensen hielden een gedachte voor zich omdat iemand anders net iets vergelijkbaars zei?

Dit is een van de hardnekkigste misverstanden over brainstormen: dat groepen meer en betere ideeën produceren dan individuen. Uit gedragswetenschappelijk onderzoek naar brainstormen, onder meer van Diehl en Stroebe, blijkt het tegenovergestelde. Individuen komen afzonderlijk tot meer en originelere ideeën. Groepen daarentegen zijn sterker in het verder ontwikkelen, combineren en aanscherpen van die ideeën.

De beste aanpak is dan ook een gecombineerde: eerst individueel ideeën genereren, dan in een groep op elkaars ideeën voortbouwen.

Even een stap terug. Ideegeneratie is precies wat het woord zegt: zoveel mogelijk ideeën genereren. Het is een activiteit, een onderdeel van een groter proces. Co-creatie gaat verder. Bij co-creatie werk je samen met stakeholders, doelgroep of collega’s aan het selecteren van de beste ideeën, het uitwerken ervan en het testen in de praktijk.

Beide passen goed in een design thinking aanpak, waarbij je in stappen van verkenning naar oplossing werkt. In ons InnovatieLab begeleiden we opdrachtgevers door dat hele traject: van het scherp krijgen van het vraagstuk tot het testen van concepten bij de doelgroep.

Juist die combinatie maakt co-creatie zo waardevol: je begint met de breedte van individuele ideeën en gebruikt de groep om er samen de beste uit te halen en verder te brengen.

Op het Symposium van het Data & Insights Network eerder dit jaar presenteerde wetenschapper Vera Blazevic haar onderzoek naar de samenwerking tussen mens en AI bij het brainstormen. Haar conclusie: mens en AI versterken elkaar. AI brengt snelheid en schaal, mensen brengen context, empathie en strategisch inzicht.

Dat sluit aan bij wat we in de praktijk zien. AI is sterk in het genereren van een grote hoeveelheid variaties in korte tijd. Geef een AI-tool een goed geformuleerd vraagstuk en je krijgt binnen minuten tientallen invalshoeken. Sommige voorspelbaar, andere verrassend. De mens is vervolgens nodig om te beoordelen welke ideeën hout snijden, welke aansluiten bij de context en welke het waard zijn om verder uit te werken.

Zo ontstaat een aanpak in drie stappen: individueel brainstormen voor originaliteit, AI inzetten voor schaal en variatie, en de groep gebruiken om de beste ideeën te combineren en aan te scherpen.

We passen dit zelf ook toe. Tijdens ons laatste Rockies Weekend hebben we als team gewerkt met een combinatie van individuele ideegeneratie en groepssessies om die ideeën uit te breiden en verder uit te werken. In ons InnovatieLab experimenteren we regelmatig met werkvormen waarin AI een rol speelt bij het genereren van ideeën, als aanvulling op de creativiteit van het team.

Die ervaring nemen we mee naar de sessies die we voor opdrachtgevers faciliteren. Onze facilitators, Zoë, Yvonne, Xiao en Hans, hebben ruime ervaring met het organiseren van workshops waarin ideegeneratie en co-creatie een belangrijk onderdeel zijn. Ze zetten een grote verscheidenheid aan werkvormen in, van brainwriting en creatieve challenges tot AI-gestuurde brainstorms.

We denken graag mee. Neem contact op en we bekijken samen welke aanpak bij jouw situatie past.