close
Nieuws
31 januari 2024
Jesca Dembinski

Welke stappen zetten we met AI in digitale inclusie?

Welke stappen zetten we met AI in digitale inclusie?
In mijn ideale wereld leven we in een samenleving waar iedereen gelijkwaardig kan meedoen, ongeacht achtergrond of beperking. In dit artikel deel ik mijn visie op hoe kunstmatige intelligentie (AI) kan helpen bij het digitaal mee kunnen komen. Want ook al zijn er een hoop kanttekeningen bij AI te maken, ik heb ook met eigen ogen gezien hoe het mensen juist kan helpen om zelfredzamer te worden.

Concrete toepassingen van AI voor digitale inclusie

Miljoenen mensen in Nederland kunnen niet of onvolledig meekomen in de digitale samenleving. Denk aan mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, mensen met een visuele beperking of mensen met een cognitieve beperking. AI biedt hoopvolle perspectieven om hen te ondersteunen.

Het meest boeiende van mijn werk vind ik de gesprekken met mensen. Ik kan lezen en schrijven, ik kan de wereld in kijken en ik hoef geen rekening te houden met mijn energieniveau of aandachtspanne. Interviews met mensen die wel een beperking ervaren, beïnvloeden mijn kijk op de wereld. Bijvoorbeeld als ik hoor welke AI-toepassingen mensen gebruiken om deel te nemen aan de samenleving.

Regelmatig spreek ik mensen die moeite hebben met de Nederlandse taal. Zij vertellen mij dan bijvoorbeeld dat ze lastige woorden in een overheidsbrief door Google Translate laten vertalen naar hun moedertaal. Of ze gebruiken een app als ‘Lees Simpel’. Ze hoeven alleen maar een foto te maken van een ingewikkelde brief en er rolt zo een samenvatting uit in begrijpelijke taal.

Ook voor mensen met een visuele beperking biedt AI veel mogelijkheden. Met spraaktechnologie kunnen zij een smartphone bedienen of volledige webpagina’s laten voorlezen. Of neem bijvoorbeeld de app Midjourney, die afbeeldingen genereert op basis van een korte tekst. De ‘Describe’-functie omschrijft heel specifiek wat er te zien is op de afbeelding.

En dan ten slotte die eindeloze zoekresultaten van Google. Voor mensen met een cognitieve beperking (zoals mensen met een autismespectrumstoornis) is dat doorspitten van alle pagina’s soms helemaal niet te doen. Voor ChatGPT wel. Het geeft meteen antwoord en dat kan een hoop energie en tijd schelen.

AI biedt volop kansen voor meer participatie in de digitale wereld, iets wat ieder mens het liefst wil. En wat in mijn ogen hoort bij de ideale wereld.

Blijf kritisch bij het introduceren van nieuwe AI-applicaties

Hoewel AI veelbelovend is, is het belangrijk om te erkennen dat het geen universele oplossing is. Niet iedereen zal gebaat zijn bij technologische ontwikkelingen. Voor sommige mensen blijft digitale wereld moeilijk of eng. Daarom is het noodzakelijk om een menselijke maat te behouden, juist in een steeds meer gedigitaliseerde wereld.

Daarnaast maakt AI gebruik van een hele hoop datasets. Maar over die datasets is ook een hele hoop vragen te stellen. Bijvoorbeeld over de representativiteit. De data uit de datasets is vaak niet representatief voor de totale bevolking. Vaak zijn er van mensen met een beperking minder data verzameld. Dit maakt dat AI een bias kan bevatten. Dat is sowieso ongewenst. Maar het botst ook met wat we net hebben vastgesteld: dat AI mensen met een beperking juist kan helpen in de digitale wereld. Dat gebeurt nu alleen nog wel op basis van datasets die weinig gegevens over hen bevatten.

In het trendrapport ‘Effecten van AI op Digitale Inclusie en Digitaal Burgerschap’ van Alliantie Digitaal Samenleven is meer over de risico’s te lezen en hoe verantwoorde AI deze risico’s kan verminderen.

Hulp nodig bij inclusive design?

Heb je een toepassing bedacht waarvan je denkt dat het mensen echt kan helpen? Betrek de beoogde doelgroep met een beperking dan vanaf het begin af aan bij het ontwikkelproces. Blijf continu testen of de toepassing daadwerkelijk behulpzaam is in het gebruik.

Wij zijn ervan overtuigd dat wij als marktonderzoeksbureau kunnen bijdragen aan het testen en betrekken van mensen bij het ontwerpen van inclusieve AI-toepassingen. Benieuwd hoe wij dit doen? Hou dan onze blogs in de gaten of neem vrijblijvend contact met mij op.

Portret Jesca

Jesca Dembinski

Ik neem niet snel genoegen met een antwoord. Voor mij is de uitdaging van een gesprek om iemand te begrijpen, te leren hoe iemand denkt vanuit zijn eigen referentiekader. Bij Ruigrok versterk ik daarom het kwalitatieve onderzoeksteam. Ik help organisaties bij het verkrijgen van inzichten in hun doelgroep. Wat vindt een consument van een communicatie-uiting van merk X? Hoe gebruikt een professional een website? Welke behoeften leven er onder een specifieke groep mensen?

Toegankelijkheid en inclusie speelt ook een steeds grotere rol in mijn werk. Ik interview al jarenlang mensen. Vaak spreek ik mensen die relatief goed kunnen meekomen in de samenleving. In mijn werk is gelukkig ook steeds meer aandacht voor mensen die wat minder makkelijk en goed meekomen. Dan heb ik het over bijvoorbeeld mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, mensen met een visuele beperking, mensen in een rolstoel, mensen met een cognitieve beperking of iemand met lage digitale vaardigheden. Ook zij moeten gehoord worden. En dat begint bij hen te vertegenwoordigen in onderzoek. Binnen Ruigrok ben ik de expert op het gebied van inclusief onderzoek.

Laatste updates

Nieuws

Wij geven om jouw privacy

Wij en derde partijen gebruiken cookies op onze website voor statistische, voorkeurs- en marketingdoeleinden. Google Analytics-cookies zijn geanonimiseerd. U kunt uw voorkeur wijzigen door op `Zelf instellen` te klikken. Door op `Accepteren` te klikken accepteert u het gebruik van alle cookies zoals beschreven in onze privacyverklaring.

Powered by WP Brothers

Kies je privacyvoorkeuren

Via de cookieverklaring op onze website kun je jouw toestemming op elk moment wijzigen of intrekken. In ons privacybeleid vind je meer informatie over wie we zijn, hoe u contact met ons kunt opnemen en hoe we persoonlijke gegevens verwerken.

Noodzakelijk

Noodzakelijke cookies helpen onze website bruikbaarder te maken, door basisfuncties als paginanavigatie en toegang tot beveiligde gedeelten van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

Voorkeuren

Voorkeurscookies zorgen ervoor dat de website informatie kan onthouden die van invloed is op het gedrag en de vormgeving van de website, zoals de taal van je voorkeur of de regio waar je woont.

Statistieken

Statistische cookies helpen ons begrijpen hoe de website wordt gebruikt, door anoniem gegevens te verzamelen en te rapporteren. Met deze informatie kunnen wij onze site blijven verbeteren voor optimaal gebruik.

Marketing

Marketingcookies gebruiken we om relevante content en advertenties te tonen op andere websites die je bezoekt, die zijn toegespitst op jouw interesses.